گرایش چیست؟گرایش یعنی انسان به کسی جذب شود و به او علاقه پیدا کند. مثلاً به یک فوتبالیست، سلبریتی، دانشمند و ...
اگر کسی مثل سردار سلیمانی باشد، مردم جذبش می‌شوند.
مسئله‌ی اصلی این است که چه چیزی در انسان، محبت و علاقه ایجاد می‌کند؟
‌ حب و بغض، از جنس گرایش‌ است؛ حب و بغض زمانی است که انسان به چیزی علاقه‌ مند می‌شود یا از چیزی بیزاری پیدا می‌کند.
اما ملاک این حب و بغض‌ها چیست؟
گاهی ملاکِ محبت و نفرت انسان، امور عاقلانه و جهت گیری به سوی انسان کامل است.
اما گاهی ملاکِ محبت و نفرت انسان، شهوات است.
در هر دو صورت، با یک گرایش روبه‌رو هستیم؛ تفاوت در این است که چه چیزی جهت آن را تعیین کند.
برای مثال، وقتی کسی جذب سردار سلیمانی می‌شود یا افرادی در لبنان به شهید سید حسن نصرالله علاقه‌‌مند می‌شوند، این جذب‌ شدن از جنس گرایش است؛ نه بحث بینش و اصول عقائد.
بنابراین، حب و بغضِ جهت‌دار، از مصادیق گرایش‌های انسان است. این محبت ممکن است انسان را به‌ سمت انسان کامل و کمال سوق دهد یا ریشه در تمایلات شهوانی داشته باشد.  
استاد محمدرضا پاکباز
۱۹ آذر ماه ۱۴۰۴ / سلسله جلسات شرح کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی»